ทอนซิลอักเสบ! หมอมนูญ ยกเคสผู้ป่วยติดเชื้อแบคทีเรีย ตัดต่อมแล้วเพดาน-ลิ้นยังเจ็บ
![ทอนซิลอักเสบ! หมอมนูญ ยกเคสผู้ป่วยติดเชื้อแบคทีเรีย ตัดต่อมแล้วเพดาน-ลิ้นยังเจ็บ ทอนซิลอักเสบ! หมอมนูญ ยกเคสผู้ป่วยติดเชื้อแบคทีเรีย ตัดต่อมแล้วเพดาน-ลิ้นยังเจ็บ](/static/web/167871/9b1cc570-717a-40cd-8b6f-e183bc88a32e-600.webp)
"หมอมนูญ" ยกเคสคนไข้หญิงอายุ 34 ปี ป่วย "ต่อมทอนซิล" อักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย Actinomycetes เป็นโรคที่พบน้อย เชื้ออาศัยอยู่ในช่องปาก เหงือกและฟัน สามารถกระจายไปที่ต่อมทอนซิล
นพ.มนูญ ลีเชวงวงศ์ หัวหน้าห้องไอซียูเฉพาะทางด้านโรคระบบการหายใจ ผู้ป่วยหนัก และโรคผู้สูงอายุ ประจำโรงพยาบาลวิชัยยุทธ โพสต์ข้อความเกี่ยวกับ ต่อมทอนซิล
โดยระบุว่า ผู้ป่วยหญิงอายุ 34 ปี เจ็บคอที่บริเวณต่อมทอนซิลข้างขวา เจ็บเพดานปาก และเจ็บลิ้น เป็นมาหลายเดือน มีไข้ต่ำๆ เพิ่งเห็นหนองสีเหลืองที่บริเวณต่อมทอนซิลข้างขวา ได้รับการผ่าตัดต่อมทอนซิลข้างขวาออกข้างเดียววันที่ 14 พฤษภาคม 2564 ต่อมทอนซิลขนาด 2 x 1 x 1 เซนติเมตร ผลพยาธิวิทยา พบต่อมทอนซิลอักเสบเรื้อรังและเห็นเชื้อแบคทีเรีย Actinomycetes เป็นสายยาวๆ
หลังผ่าตัดแผลที่ต่อมทอนซิลแห้งดีแล้ว มาปรึกษาเรื่องเจ็บเพดานปาก และเจ็บลิ้น ยังไม่ดีขึ้น
โรคทอนซิลอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย Actinomycetes เป็นโรคที่พบน้อย ย้อมเชื้อแบคทีเรียเห็นเป็นเชื้อสายยาวๆ ส่งเพาะเชื้อ ไม่ขึ้นเชื้อแบคทีเรีย เพราะเชื้อนี้เป็นเชื้อแบคทีเรียที่ไม่พึ่งออกซิเจน ที่เห็นหนองเป็นสีเหลืองๆ เพราะเป็นลักษณะพิเศษของเชื้อนี้
เชื้อนี้อาศัยอยู่ในช่องปาก เหงือกและฟัน สามารถกระจายไปที่ต่อมทอนซิล เพดานปากและลิ้นได้ ในรายนี้ถึงจะตัดต่อมทอนซิลออกแล้ว เพดานปากและลิ้นยังเจ็บ ให้การรักษาด้วยการกินยาเพนิซิลลินต่อเนื่องอีกประมาณ 6 เดือน
รู้จักต่อมทอนซิล
ต่อมทอนซิล คือ เนื้อเยื่อต่อมน้ำเหลืองที่ภายในมีเม็ดเลือดขาวหลายชนิดอยู่ในลำคอทั้งสองข้าง โดยมีหน้าที่หลักในการดักจับและกำจัดเชื้อโรคที่จะเข้าสู่ทางเดินหายใจและทางเดินอาหาร และมีบทบาทบางส่วนในการสร้างภูมิคุ้มกัน โดยปัญหาที่พบบ่อย คือ ต่อมทอนซิลเกิดการอักเสบ หรือต่อมทอนซิลมีขนาดโตผิดปกติ ส่งผลกระทบกับการหายใจและการกลืนของผู้ป่วยได้
ทอนซิลอักเสบเฉียบพลัน
ภาวะทอนซิลอักเสบเฉียบพลัน
เป็นสาเหตุของการเจ็บคอที่พบบ่อย พบได้ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ โดยพบได้บ่อยกว่าในเด็กอายุน้อยกว่า 10 ปี สาเหตุของการอักเสบมักเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียและไวรัส ผู้ป่วยทอนซิลอักเสบมักมีอาการ เช่น เจ็บคอ บางครั้งอาจเจ็บจนร้าวไปหู มีไข้หนาวสั่น กลืนเจ็บ กลืนลำบาก อาจคลำได้ต่อมน้ำเหลืองที่คอบวมโต ในผู้ป่วยเด็กอาจมีน้ำลายไหลหรืออาเจียนหลังทานอาหาร โดยหากมีอาการอักเสบบ่อย ๆ ทำให้ต่อมมีขนาดที่โตขึ้นและอาจกลายเป็นการอักเสบแบบเรื้อรัง มีการอักเสบซ้ำ ๆ ปีละหลายครั้ง หรือระคายเคืองคอเรื้อรัง มีกลิ่นปาก
ข้อบ่งชี้ในการผ่าตัดต่อมทอนซิล
-ผู้ป่วยที่มีภาวะทอนซิลอักเสบเรื้อรัง มีอาการเจ็บคอเรื้อรัง หรือหนองที่ได้รับการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะแล้วไม่ดีขึ้น หรือต่อมทอนซิลกลายเป็นแหล่งสะสมของแบคทีเรียเรื้อรัง
-ต่อมทอนซิลที่เกิดการอักเสบซ้ำ ๆ จนส่งผลกระทบกับคุณภาพชีวิต เช่น มีไข้ เจ็บคอ ไม่สบายจนต้องหยุดงาน หยุดเรียนบ่อย ๆ
-เกิดภาวะแทรกซ้อนจากการอักเสบ เช่น ภาวะหนองรอบทอนซิล หรือหนองบริเวณลำคอ ภายหลังภาวะแทรกซ้อนอาการดีขึ้น ผู้ป่วยควรตัดต่อมทอนซิลออกเพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงซ้ำ
-ทอนซิลโตจนเบียดทางเดินหายใจทำให้หายใจลำบากนอนกรนหรือเกิดภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
-ผู้ป่วยที่สงสัยว่าอาจเป็นมะเร็งของต่อมทอนซิลหรือเนื้องอกชนิดอื่น ๆ ที่ต่อมทอนซิล
ที่มา หมอมนูญ ลีเชวงวงศ์ FC / โรงพยาบาลกรุงเทพ