รับมือธรรมชาติ ! เดนมาร์กพัฒนา AI ช่วยทำนายการเกิดคลื่นคลั่งในมหาสมุทร
![รับมือธรรมชาติ ! เดนมาร์กพัฒนา AI ช่วยทำนายการเกิดคลื่นคลั่งในมหาสมุทร รับมือธรรมชาติ ! เดนมาร์กพัฒนา AI ช่วยทำนายการเกิดคลื่นคลั่งในมหาสมุทร](/static/web/158347/6a15427d-ae0d-485c-9a75-98821a0a7aeb-600.webp)
นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยโคเปนเฮเกน ใช้ AI ช่วยพัฒนาสมการทางคณิตศาสตร์ที่สามารถทำนายการเกิดคลื่นคลั่ง โดยอาศัยข้อมูลการเกิดคลื่นมากกว่า 1,000 ล้านครั้ง คาดว่าสามารถนำมาใช้เพื่อประเมินเส้นทางเดินเรือบรรทุกสินค้าได้ในอนาคต
ทีมนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยโคเปนเฮเกน ประเทศเดนมาร์ก ได้พัฒนาสมการทางคณิตศาสตร์ที่สามารถทำนาย "คลื่นคลั่ง หรือ โรกเวฟ (Rogue Waves)" ในมหาสมุทรได้ โดยนักวิทยาศาสตร์ได้ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และการวิเคราะห์เชิงสาเหตุ (Causal Analysis) เข้ามาผสมผสานกันจนสามารถสร้างสมการนี้ได้
โรกเวฟคือคลื่นขนาดใหญ่ที่ทรงพลังและอันตราย โดยปกติจะสูงกว่าคลื่นที่อยู่รอบ ๆ ประมาณ 2 เท่า หน้าคลื่นชันและเกิดขึ้นอย่างฉับพลัน คาดเดาได้ยาก มันสามารถทำให้เรือพลิกคว่ำหรือเรือแตกได้ และนักวิทยาศาสตร์ยังหาสาเหตุการเกิดคลื่นที่แน่ชัดไม่ได้ ซึ่งโรกเวฟที่เคยบันทึกว่าสูงที่สุดคือ 17.6 เมตร หรือสูงประมาณตึก 5 ชั้น เกิดที่รัฐบริติช โคลัมเบีย ประเทศแคนาดาเมื่อปี 2020 และพบว่ามันสูงกว่าคลื่นโดยรอบเกือบ 3 เท่า ด้วยความอันตรายแบบนี้บางทีจึงถูกเรียกว่า คลื่นแปลกประหลาด (Freak Waves) คลื่นสัตว์ประหลาด (Monster Waves) คลื่นนักฆ่า (Killer Waves) ฯลฯ
นอกจากนี้ โรกเวฟมันแตกต่างจากสึนามิ เนื่องจากสึนามิเกิดจากแรงที่มากระทำกับน้ำทะเลอย่างรุนแรงและกะทันหัน เช่น ดินถล่ม แผ่นดินไหว ภูเขาไฟปะทุ
โดยงานวิจัยนี้ นักวิทยาศาสตร์ได้เริ่มจากการป้อนข้อมูลเกี่ยวกับคลื่นมหาสมุทรจำนวนมากเข้าไปยังระบบ AI โดยได้รวบรวมข้อมูลมาจากทุ่นลอยน้ำ 158 จุดทั่วโลก ทุ่นเหล่านี้ทำงานตลอด 24 ชั่วโมง และรวบรวมข้อมูลคลื่นเทียบเท่า 700 ปี ซึ่งมีบันทึกข้อมูลการเกิดคลื่นมากกว่า 1,000 ล้านครั้ง
ดิออน ฮาฟเนอร์ (Dion Häfner) อดีตนักศึกษาปริญญาเอกที่สถาบันนีลส์ บอร์ (Niels Bohr) ในมหาวิทยาลัยโคเปนเฮเกน และเป็นผู้นำวิจัยครั้งนี้กล่าวว่าในอดีตการโดนโจมตีด้วยคลื่นยักษ์ ถือเป็นเพียงโชคร้ายในการเดินเรือเท่านั้น แต่อันที่จริงคือมันเกิดจากสาเหตุหลายอย่าง เช่น อาจจะเกิดจากลม กระแสใต้น้ำ หรือการผสมกันของโรกเวฟ 2 ลูก ฯลฯ จนกระทั่งปัจจุบันก็ยังไม่มีการนำสาเหตุเหล่านี้มาประเมินความเสี่ยง ทั้งนี้ในการศึกษาได้นำตัวแปรต่าง ๆ ที่ทำให้เกิดคลื่นยักษ์มาสร้างเป็นแผนที่ จากนั้นใช้ AI รวมมันเข้าด้วยกันเพื่อสร้างเป็นแบบจำลอง ซึ่งสามารถคำนวณความน่าจะเป็นในการเกิดคลื่นยักษ์ได้
ปัญญาประดิษฐ์ (AI) จะวิเคราะห์ว่าโรกเวฟเกิดขึ้นจากปัจจัยอะไรบ้าง จากนั้นจะอาศัยข้อมูลเหล่านี้สร้างออกมาเป็นสมการ ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ก็จะสามารถนำสมการนี้ไปใช้งานในอนาคต และยังทำความเข้าใจโรกเวฟได้ดีขึ้น รวมถึงอาจจะทำนายการเกิดโรกเวฟได้ โดยนักวิจัยเชื่อว่ามันจะสามารถช่วยเรือบรรทุกสินค้า 50,000 ลำ ตัดสินใจและวางแผนการเดินเรือให้ปลอดภัยมากขึ้นได้
“เนื่องจากปกติบริษัทขนส่งจะวางแผนเส้นทางการเดินเรือล่วงหน้าอยู่แล้ว ดังนั้นพวกเขาจึงสามารถใช้อัลกอริทึมของเราเพื่อประเมินความเสี่ยงการเกิดคลื่น จากนั้นสามารถที่จะปรับเปลี่ยนเส้นทางใหม่ได้”
งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ในวารสารของสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ (Proceedings of the National Academy of Sciences หรือ PNAS) เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2023
ที่มาข้อมูล Interestingengineering, PNAS
ที่มารูปภาพ Pixabay
ข่าวแนะนำ
-
จีนเร่งพัฒนาจรวดขนส่งไปดวงจันทร์
- 20/6/67